Sakya – Tybetański Wielki Mur

Sakya – Tybetański Wielki Mur

Sakya, Tybet, wyprawydoazji.plSakya to niewielkie miasteczko, 25 km od Autostrady przyjaźni i 155 km na południowy zachód od Shigatse. Nazwa Sakya po tybetańsku oznacza „szarą ziemię”. Położone na wysokości 4300 m n.p.m. miasteczko słynie z wielkiego klasztoru Sakya.

????????????????????????????????????

Podobnie jak Riwoche Tsuglhakhang na wschodzie Tybetu, Sakya ma unikatową architekturę, niespotykaną w innych regionach Tybetu. Otaczające klasztor mury wysokie są na 16 m i grube na 3,5, w narożnikach wybudowano wieże strażnicze – określane są mianem tybetańskiego wielkiego muru. Sprawiają one, iż cała budowla wygląda bardziej jak twierdza, niż klasztor.

DSC03777

Monastyr składa się z dwóch grup zabudowań. Północna część, będąca obecnie w większości w ruinie powstała w 1073 r. położona jest na wzgórzach Ponpori, jest to świetne miejsce wspinaczkowe, można stąd podziwiać panoramę miasta. Po południowej stronie rzeki Trum-Chu znajduje się nowsza część – wybudowana w 1268 r. Południowa część w cudowny sposób uniknęła zagłady, ocalona przez Zhow Enlaia, który w ostatniej chwili powstrzymał atak bombowy.

????????????????????????????????????
Część północna klasztoru po odbudowie.

 

Podobnie jak wszystkie klasztory Sakyapy, tak i ten pomalowany jest na tradycyjne kolory: szary, czerwony i biały, zwane Rigsum Gonpo (trójca bodisatwów). Biały symbolizuje Czanresiga – bodhisatwę współczucia, czerwony – bodhisatwę mądrości – Mandżuśrego, a szary – strażnika tajemnej nauki tantr – Cziano Dordże (Vajrapani).

DSC03743

Powstanie szkoły

W XI w. na fali renesansu nauki buddyjskiej w Tybecie, uczeń Drogmi Lotsawy Shākya Yeshe*, wywodzący się z bogatej lokalnej rodziny Kon – Konchok Gyelpo – założył klasztor Sakya. Do dnia dzisiejszego na czele szkoły Sakya stoi Sakya Trizin** (Dziedzic na Tronie Sakya) pochodzący z rodu Khon. Niegdyś najstarszy syn zostawał głową rodu, a młodszy zasiadał na „tronie Sakya”. Obecnie władza nad Sakyapą przechodzi z ojca na syna – wysocy rangą lamowie mogą zawierać związki małżeńskie. Sakyapowie odegrali znaczącą rolę w historii Tybetu.

DSC_5552

W XIII w. miasteczko stało się ważnym ośrodkiem nauki buddyjskiej dzięki wybitnemu uczonemu i opatowi Kundze Gialtsenowi – zwanemu Siakya Panditą. Jego sława była tak wielka, że gdy Mongołowie najechali Tybet, to właśnie on reprezentował Tybetańczyków przed obliczem księcia Godana – syna Czyngishana. Uczony odbył 3-letnią podróż do Mongolii, przebywał na dworze księcia i stał się jego przewodnikiem duchowym. Książe poinformował Panditę, iż przejmuje zwierzchnictwo nad Tybetem – wszelki opór był bezcelowy, Mongołowie byli zaprawieni w bojach a ich łatwe zwycięstwa nad Xia i innymi królestwami na wschodzie sprawiały, że los Tybetańczyków w przypadku stawiania oporu, byłby opłakany. Po śmierci Siakya Pandity, władzę przejął jego bratanek Pagpa i przy poparciu Mongołów został władcą Tybetu. Był to pierwszy rząd, w historii kraju na Dachu Świata, na czele którego stał lama. Mongolskie zwierzchnictwo nad Tybetem trwało krótko. Przekupność mongolskich władz oraz rywalizacja z Kagjupą spowodowały upadek Sakyapów – w 1345 r. władzę nad krajem przejęli lamowie ze szkoły Kagju i główny ośrodek władzy przeniesiono do Nedong w regionie U.

????????????????????????????????????

Niemal do czasów obecnych miasto Sakya, podobnie jak Szigatse, cieszyło się autonomią, jeszcze dziś można zobaczyć domy pomalowane na tradycyjne kolory.

Inne sławne klasztory Sakyapy to klasztor Shalu w regionie Tsang, oraz Jyekundo Dondrubling  (Kham) – miejsce w którym swój ziemski żywot zakończył Panczenlama IX (klasztor  ucierpiał w wyniku trzęsienia ziemi w 2010 r.).

 

Główne atrakcje Sakyi:

  • wielki bęben w głównej świątyni
  • masywne filary w głównej świątyni,  wykonane z całych pni drzew. Niektóre z nich podarowane klasztorowi przez Kubilaj Chana.
  • 11 srebrnych czortenów – relikwiarze opatów klasztoru
  • mandala z piasku w szklanej gablocie
  • wielka biblioteka. Sekretne pomieszczenie o długości 60 m i wysokości 10 m wypełnione 84.000 zwojów odkryto w 2003 r. w jednej z sal klasztornych. Pieczęci na zamurowanych drzwiach były nienaruszone. Wiele wskazuje na to, że księgozbiór pozostawał nietknięty przez setki lat. Odkryte księgi traktują o medycynie, astronomii, filozofii, sztuce oraz historii.
ico-referencje

*Drogmi Lotsawa Shākya Yeshe – uczony z indyjskiego uniwersytetu buddyjskiego Vikramashila, uczeń Naropy. Tłumacz z sanskrytu na tybetański nauk Buddy. Lotsawa oznacza w języku tybetańskim – tłumacz. 
** Od 2017 r. na czele szkoły Sakya stoi  Ratna Vajra Rinpoche, syn poprzedniego, 41-go, Siakya Trizina – Ngawang Kunga Tegchen Palbara


 

Iwona Bartoszcze

Jestem przewodniczką i pilotką wycieczek do Birmy, Bhutanu, Nepalu i Tybetu. Pomagam organizować wyjazdy indywidualne do Azji. Współpracuję z lokalnymi tour operatorami w Tybecie, Chinach, Birmie, Nepalu i Bhutanie. Prowadzę wycieczki oraz autorskie programy dla CT Poland, Soul Travel, Barents.


Sakya – Tybetański Wielki Mur
Tagged on:                     

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.