Bhutan jest krajem, w którym zasady obyczajowe mają realne znaczenie. Nieznajomość niektórych z nich może skończyć się odmową wstępu do klasztoru albo nieświadomą obrazą gospodarza. Poniżej najważniejsze rzeczy, które warto wiedzieć.
W świątyniach i dzongach
Przed wejściem zdejmuj buty, okulary przeciwsłoneczne i nakrycie głowy. W środku zostaw drobny datek.
Świątynie, klasztory i stupy okrążaj zawsze zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
Wchodź tylko tam, gdzie masz zgodę. Przewodnik wie, które kaplice są otwarte dla odwiedzających – niektóre są zamknięte, bo odbywają się w nich ceremonie nieprzeznaczone dla obcych oczu.
Nie fotografuj wnętrz świątyń – ani aparatem, ani telefonem. Wszędzie są kamery, a mnisi reagują stanowczo. Czasem aparat trzeba zostawić w zamykanej szafce na zewnątrz. W miejscach, gdzie się zdejmuje buty, nie fotografuje się w ogóle.
Fotografując ludzi na zewnątrz – zapytaj o zgodę.
Dress code
W dzongach i klasztorach obowiązuje strój formalny: długie spodnie lub spódnica, bluzka z długim rękawem (lub koszulka polo), pełne buty. Bez spełnienia tych wymogów nie zostaniesz wpuszczona/wpuszczony. Policjanci kontrolujący strój są w tej kwestii bardzo stanowczy.
Poza świątyniami – ubieraj się skromnie. Głębokie dekolty i krótkie spódnice nie są w Bhutanie mile widziane.
W towarzystwie
Nie dotykaj głowy nieznajomej osoby – dotyczy to też dzieci.
Siedząc, skrzyżuj lub podwiń nogi tak, żeby podeszwy stóp nie były zwrócone w czyjąś stronę. Widok podeszew jest obraźliwy. Na krześle nie krzyżuj nóg.
Wskazuj rzeczy i osoby całą dłonią, nie palcem.
Nie wygłaszaj negatywnych komentarzy na temat religii, Króla i głównego opata kraju.
Bhutańczycy rzadko mówią wprost „nie” i unikają zbyt pewnych opinii – wyrażają sugestie. Miej to na uwadze przy rozmowie.
W gościnie
Prezent trzeba odwzajemnić. Nie ogląda się prezentu w obecności darczyńcy.
Będąc w gościnie – pro forma odmów proponowanego poczęstunku, a potem i tak go przyjmij. Napój podawany jest dwa razy – należy go wypić.
Przy posiłku się nie rozmawia – czas na rozmowy jest przed jedzeniem. Po skończonym posiłku wstaje się i wychodzi. Przy oficjalnej kolacji sygnał do zakończenia daje gość honorowy.
Palenie i śmiecenie
W Bhutanie nie wolno palić tytoniu poza wyznaczonymi miejscami. Papierosy nie są dostępne w legalnym obiegu – wyroby tytoniowe przywiezione przez turystów muszą zostać oclone, a dowód opłacenia cła trzeba mieć przy sobie. Za palenie w miejscach publicznych grozi mandat.
Śmiecenie jest zakazane i traktowane poważnie.
Dzieci i żebractwo
Nie rozdawaj dzieciom słodyczy, długopisów ani drobnych pieniędzy. Wiem, że to odruch serca – ale w ten sposób nie pomagasz. Uczysz żebrać.
